Zarówno Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder (ARFID) jak i picky eating mogą wiązać się z utratą apetytu, utratą wagi, silnymi preferencjami żywieniowymi i niedoborem składników odżywczych. Są one również powszechnie manifestowane w dzieciństwie i mogą korzystać z pomocy dietetyków, pediatrów rozwojowych i psychologów. Jeśli chodzi o różnice między nimi, to Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5) definiuje ARFID jako zaburzenie karmienia lub odżywiania charakteryzujące się unikaniem lub ograniczaniem przyjmowania pokarmów i klinicznie istotnym niespełnieniem wymagań dotyczących odżywiania poprzez doustne przyjmowanie pokarmów (2013). Z drugiej strony, wybredne jedzenie jest powszechnym zachowaniem we wczesnym dzieciństwie i jest zwykle klasyfikowane jako część spektrum trudności w karmieniu. Osoby wybredne mają silne preferencje żywieniowe i niechętnie próbują nowych pokarmów, a nawet jedzą te znane (Taylor, et al., 2015). Poniższe dyskusje dokładniej zagłębiają się w ich różnice.

Co to jest ARFID?

ARFID (wcześniej określane jako selektywne zaburzenie odżywiania) to zaburzenie odżywiania charakteryzujące się unikaniem lub ograniczaniem przyjmowania pokarmów i klinicznie istotnym brakiem spełnienia wymagań żywieniowych poprzez doustne przyjmowanie pokarmów. Konkretnie, osoby z tym zaburzeniem mają znaczną utratę masy ciała, wyraźne niedobory żywieniowe, zależność od doustnych suplementów diety lub żywienia dojelitowego, lub znaczne zakłócenia w funkcjonowaniu psychospołecznym. Osoby te mogą ubierać się warstwowo, aby ukryć utratę masy ciała, zgłaszają stałe, ale niejasne wymówki dotyczące pór posiłków i mają ograniczony zakres preferowanych pokarmów. Należy zaznaczyć, że zaburzenia odżywiania nie wynikają z braku podaży żywności, praktyk kulturowych, anoreksji nervosa lub bulimii nervosa, czy współistniejącego schorzenia. ARFID różni się od zachowań właściwych dla rozwoju, takich jak wybredne jedzenie wśród dzieci i zmniejszone spożycie pokarmów wśród dorosłych. Może być spowodowany właściwościami lub cechami sensorycznymi żywności; na przykład, niektóre osoby mają wyjątkową wrażliwość na kolor, zapach, teksturę, smak lub temperaturę niektórych pokarmów. Może to być również uwarunkowana negatywna reakcja spowodowana awersyjnymi doświadczeniami, takimi jak zakrztuszenie czy wymioty. ARFID najczęściej rozwija się w niemowlęctwie lub wczesnym dzieciństwie i może utrzymywać się w dorosłości (DSM-5, 2013).

Czynniki ryzyka obejmują inne zaburzenia zdrowia psychicznego (tj. zaburzenia lękowe, zaburzenia ze spektrum autyzmu, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne i zaburzenia uwagi-deficyt/nadpobudliwość), posiadanie matek z zaburzeniami odżywiania i historię zaburzeń żołądkowo-jelitowych (DSM-5, 2013). Leczenie obejmuje terapię opartą na rodzinie i leki, takie jak olanzapina w celu przeciwdziałania lękowi i stymulacji apetytu (Spettigue, 2019). Osoby żyjące z ARFID mogą korzystać z pomocy różnych specjalistów, takich jak zarejestrowani dietetycy, terapeuci zajęciowi, pediatrzy rozwojowi, gastroenterolodzy, psycholodzy, psychiatrzy i lekarze medycyny młodzieżowej (Caporuscio, 2019).

Czym jest wybredne jedzenie?

Picky eating jest również znany jako „choosy eating”, „faddy eating” lub „fussy eating”. Jest to częste zachowanie we wczesnym dzieciństwie i nie ma jednej powszechnie akceptowanej definicji, jednak zazwyczaj jest ono zaliczane do spektrum trudności w karmieniu. Osoby wybredne mają silne preferencje żywieniowe i niechętnie próbują nowych pokarmów, a nawet jedzą znane im potrawy; dlatego też mogą ostatecznie cierpieć z powodu niekorzystnych skutków zdrowotnych (Taylor, et al., 2015). Przyczyny obejmują wczesne trudności w karmieniu i późne wprowadzenie pokarmów grudkowych (Taylor & Emmett, 2018). Ponadto zachowanie to może wynikać z walki o władzę między rodzicem a dzieckiem lub być wyrazem strachu lub innych negatywnych uczuć (DiGiulio, 2018).

Strategie zmniejszania lub unikania wybrednego jedzenia obejmują modelowanie przez rodziców, wielokrotną ekspozycję na nieznane pokarmy i pozytywne doświadczenia społeczne podczas posiłków (Taylor & Emmett, 2019). Inne wskazówki obejmują zmianę menu, dawanie opcji (wybory powinny być nadal zdrowe), angażowanie dzieci w przygotowanie posiłków i oddzielanie problemów z zachowaniem od wybrednego jedzenia (DiGuilio, 2018).

Różnica między ARFID a wybrednym jedzeniem

Definicja

ARFID to zaburzenie odżywiania lub jedzenia charakteryzujące się unikaniem lub ograniczaniem przyjmowania pokarmów i klinicznie istotnym niespełnieniem wymagań żywieniowych poprzez doustne przyjmowanie pokarmów (DSM-5, 2013). Dla porównania, wybredne jedzenie jest powszechnym zachowaniem we wczesnym dzieciństwie i jest zwykle klasyfikowane jako część spektrum trudności w karmieniu. Wybredni jedzący mają silne preferencje żywieniowe i niechętnie próbują nowych pokarmów lub nawet jedzą znane pokarmy (Taylor, et al., 2015).

Inne terminy

ARFID był wcześniej określany jako Selective Eating Disorder, natomiast picky eating jest również znany jako „choosy eating”, „faddy eating” lub „fussy eating”.

Rurki do karmienia lub suplementy żywieniowe

Osoby z ARFID mogą być uzależnione od suplementów diety lub rurek żywieniowych, aby mieć wystarczające odżywianie. Z drugiej strony, osoby wybredne nie wymagają zazwyczaj suplementacji, aby zaspokoić swoje potrzeby kaloryczne i utrzymać wzrost.



Funkcjonowanie psychospołeczne

ARFID jest zaburzeniem psychicznym; osoby z tym schorzeniem mogą uznać sytuacje społeczne za niezwykle trudne ze względu na jedzenie, które będzie dostępne. Ponadto, mogą one często mówić, że nie są głodne i często zapominają o jedzeniu. W przypadku osób wybrednych, mogą one zazwyczaj odczuwać głód i są zainteresowane jedzeniem określonych rodzajów żywności. Ponadto, ich preferencje nie są tak skrajne, aby czuli się zaniepokojeni w związku z wydarzeniami społecznymi.

Leczenie/Strategie

ARFID wymaga bardziej intensywnego podejścia ze względu na wyraźne niedobory żywieniowe, zależność od doustnych suplementów żywieniowych lub żywienia dojelitowego, lub znaczące zakłócenia w funkcjonowaniu psychospołecznym. Leczenie obejmuje terapię opartą na rodzinie, leki oraz profesjonalną pomoc zarejestrowanych dietetyków, terapeutów zajęciowych, pediatrów rozwojowych, gastroenterologów, psychologów, psychiatrów i lekarzy zajmujących się zdrowiem nastolatków (Spettigue, 2019; Caporuscio, 2019). Z drugiej strony, strategie zmniejszania lub unikania wybrednego jedzenia obejmują modelowanie przez rodziców, wielokrotną ekspozycję na nieznane pokarmy i posiadanie pozytywnych doświadczeń społecznych podczas posiłków (Taylor & Emmett, 2019). Inne wskazówki obejmują zmianę menu, dawanie opcji (wybory powinny być nadal zdrowe), angażowanie dzieci w przygotowanie posiłków i oddzielanie problemów z zachowaniem od wybrednego jedzenia (DiGuilio, 2018).

ARFID a wybredne jedzenie

Podsumowanie

  • ARFID jest zaburzeniem odżywiania lub jedzenia charakteryzującym się unikaniem lub ograniczeniem przyjmowania pokarmów i klinicznie istotnym niespełnieniem wymagań żywieniowych poprzez doustne przyjmowanie pokarmów.
  • Wybredne jedzenie jest częstym zachowaniem we wczesnym dzieciństwie i jest zwykle klasyfikowane jako część spektrum trudności w karmieniu.
  • W przeciwieństwie do wybrednego jedzenia, ARFID wymaga bardziej intensywnego podejścia ze względu na wyraźne niedobory żywieniowe, zależność od doustnych suplementów diety lub żywienia dojelitowego, a także znaczące zakłócenia w funkcjonowaniu psychospołecznym.